Bezwaarschrift tegen de
Glazen Engel op de Grote Markt [20 april 2009]
De Stichting Levende
Stadsgeschiedenis Zwolle heeft bezwaar aangetekend
bij het college van B & W tegen de bouwvergunning
voor een glazen engel op de Grote Markt. Op 30 maart
is de bouwvergunning verstrekt voor het plaatsen van
een vier meter hoge glazen engel van kunstenaar
Herman Lamers. Volgens de stichting Levende
Stadsgeschiedenis Zwolle hoort het beeld niet op
deze plek. In het bezwaarschift wordt dat als volgt
omschreven: "De vormgeving en materiaalgebruik van
het kunstwerk harmonieert op geen enkele wijze met
de omringende historische architectuur. Het beeld
van een engelfiguur van Han Lamers past ons inziens
in een stadspark maar beslist niet op de Grote
Markt".
"De associatie van het
engelbeeld met de Zwolse stadspatroon de Aartsengel
Sint Michaël is te nadrukkelijk in de ludieke sfeer
getrokken om nog te kunnen spreken van een kunstwerk
als serieus Zwols beeldmerk in het stadshart van
Zwolle. Ook had het kunstwerk de uitstraling van een
ontmoetings- en rustpunt op de Grote Markt moeten
hebben,. Echter, de sokkel van het beeld heeft door
zijn schuin oplopende kegelvorm juist een afwerend
karakter gekregen".
Bovendien klopt de iconografie
van de glazen engel niet met St. Michaël. De glazen
engel heeft vleugels en een lange jas, terwijl de
iconografie een zwaard, een draak en een weegschaal
voorschrijft", aldus de stichting Levende
Stadsgeschiedenis Zwolle.
__________________________________________________________
Stichting Levende
Stadsgeschiedenis verlaat de Hoofdwacht voor de VVV
[20 april 2009]
Op de Grote Markt was het
zaterdagochtend 18 april 2009 even de "Gouden Eeuw".
Het St. Michaëls Gilde droeg symbolisch de sleutel
van de hoofdwacht over aan de VVV. Acht jaar heeft
de Stichting en het St. Michaëls Gilde
residentie gehad in de Hoofdwacht. In september
moest het gilde wijken voor de VVV, die op de meest
prominente plek van Zwolle wilde zitten. Het gilde
zit nu in het "Domus Vicina"aan de Praubstraat
16-18. Maar daar heeft het te weinig ruimte om
alle kledingstukken, tenten, kramen, maquettes en
andere attributen op te bergen."Ik hoop dan de
gemeente ons snel een beter onderkomen kan
regelen"", zegt secretaris Vrielink.
Op de gevel van de Hoofdwacht
staat het jaartal 1614, het jaar waarin het pand
werd gebouwd. Figuranten van het Zwolse St.
Michaëlsgilde beelden een garnizoen van 1614 uit,
met soldaten die vanuit de Hoofdwacht de binnenstad
bewaakten. Wimpels, vlaggen en vaandels decoreerden
het schouwspel in de tachtigjarige oorlogssferen.
Wethouder Martin Knol schoot met een Spaans musket
over de hoofden van de samengedromde menigte om de
ingebruikname van het nieuwe VVV-kantoor een beetje
op te smukken.
_____________________________________________________
In Zwolle is grote ophef
ontstaan over een nog onvoltooid beeld van de
Rotterdamse kunstenaar Herman Lamers. [nov.
2008]
Het drie meter hoge beeld van
een engel, dat het centrum van de hanzenstad moet
gaan sieren, is volgens de Stichting Levende
Stadsgeschiedenis Zwolle 'diep beledigend voor
christenen'.
Het glazen kunstwerk verbeeldt Sint Michaël, de
beschermheilige van de stad. Lamers wil de engel er
laten uitzien als een vrolijke en eigentijdse man
met een kek colbertje aan. ,,Pure godslastering!''
noemt voorzitter Bert Dijkink van de stichting dat.
,,Helemaal als je je bedenkt dat het beeld pal
tegenover de Grote of Sint Michaëlskerk komt te
staan.
Lamers wil een soort karikatuur maken van onze
beschermheilige. Eigenlijk doet hij hetzelfde als
die Deense cartoonist een paar jaar geleden deed.
Die maakte een spotprent van de voor moslims heilige
profeet Mohammed. Moslims over de hele wereld waren
daarover - terecht - boos.''
Het definitieve ontwerp van het beeld, dat zal
worden opgetrokken uit driehonderd glaslagen van elk
een centimeter dik, wordt morgen gepresenteerd. Na
de presentatie moet het college van burgemeester en
wethouders het ontwerp goedkeuren en een
bouwvergunning aanvragen. Die procedure vraagt zes
weken tot drie maanden. Als er bezwaren worden
ingediend, kan het langer duren voor de
bouwvergunning rond is. ,,Reken maar dat wij alles
gaan proberen om de komst van dat beeld te
verijdelen,'' geeft Dijkink aan.
Lamers, die in Rotterdam eerder de tongen losmaakte
door twee bronzen pinguïns op het Bleiswijkseplein
te plaatsen, houdt zich op de vlakte over de
weerstand tegen zijn engel. ,,Het wordt gewoon een
vrolijk figuur." Als alles volgens plan verloopt,
siert het beeld volgend voorjaar het centrum van
Zwolle.
_____________________________________
PvdA, CDA, ChristenUnie en VVD ondersteunen plan
van projectontwikkelaar en vinden de nieuwbouw op de
Melkmarkt belangrijker dan het behoud van 3
monumentale panden [15 mei 2007
Maandagavond bleek dat een meerderheid van de
gemeenteraad een ambitieus nieuwbouwplan voor die
plek belangrijker acht dan behoud van de bestaande
gebouwen.
De raadscommissie Werk deed uiteindelijk anderhalf
uur over de laatste belangenafweging, opmerkelijk
snel. Met name omdat - zoals een hele reeks
insprekers vooraf al duidelijk had gemaakt - het
sowieso om een historisch besluit gaat. Zo zetten de
Vrienden van de Stadskern de aanstaande sloop in een
rijtje van beruchte lokale sloopplannen;
bijvoorbeeld van de oude gevels langs het Grote
Kerkplein (uiteindelijk voorkomen) of het
Gouverneurshuis (wel gesloopt). De stichting Levende
Stadsgeschiedenis Zwolle, de Stichting Bankgebouw
Van Straaten, de Bond Heemschut en een bezorgde
Burgeres deden daarna een pleidooi voor behoud van
de monumentale panden aan de Melkmarkt 1-5,7 en 9.
Voor- en tegenstanders gisteravond in de raad lieten
blijken al langer met de materie te worstelen.
'Voorstanders' van sloop -PvdA, CDA, ChristenUnie,
VVD- wezen vooral op de voordelen die de nieuwe
winkels, woningen, horeca en fietsenkelder op deze
locatie straks de stad opleveren. Gelukkig waren het
de partijen Swollwacht, PBZ, D66, SP en
GroenLinks/De Groenen die vooral wezen op de
waardering die er moet zijn voor de authentieke
bebouwing in de binnenstad.
Duidelijk was volgens alle politici dat de
gemeente in de al jaren een ongelukkige rol
heeft gespeeld, voor wat betreft de lange procedures
en de informatie. Wij zullen ons samen met de
Stichting Bankgebouw Van Straaten, de Vereniging
Vrienden van de Stadskern en de Bond Heemschut
beraden hoe we verder gaan opstellen om de
historische panden aan de Melkmarkt te behouden.
De stichting Levende Stadsgeschiedenis Zwolle
hield bij monde van het bestuurslid Bert Dijkink het
volgende pleidooi:
De uitstraling van Zwolle als
historische stad is ons belangrijke handelsmerk met
grote toeristische/economische potentie. Zwolle kent
veel dagtoerisme wat juist vanwege de unieke
historische identiteit van onze stad naar Zwolle
wordt getrokken.
Die eigen historische identiteit
wordt slechts bepaald door een heel klein stukje
Zwolle van net 600 meter bij 800 meter, nog geen 5 %
van ons totale Zwolse gemeenteoppervlak. Ja ik heb
het over onze binnenstad. Dit kleine stukje Zwolle
met z'n unieke middeleeuwse karakter en uitstraling
is het visitekaartje en een belangrijke trekpleister
voor de stad wat we moeten koesteren en vooral met
zorg behandelen. Ondanks het feit dat u het hierover
waarschijnlijk met mij eens zult zijn hangt toch de
dreiging van de sloopkogel voor afbraak van weer een
stukje 600 jaar oude geschiedenis ons boven het
hoofd.
Na de sloopgekte van de 60er jaren
van de vorige eeuw dachten we wijzer te zijn maar
wat nu aan de hand is op de Melkmarkt, gaat alle
perken te buiten. Twee, van oorsprong middeleeuwse
panden, de Drie Kaarsen en de Goudsbloem, twee van
de laatste koopmanswoningen die zich hier ooit in de
Grote Aa spiegelden, worden met sloop bedreigd. Niet
door oorlogsgeweld,.. niet door natuurrampen,
...niet door bouwvalligheid ...maar door het bestuur
van deze stad.
En toch hebben we hier in deze stad
een bestemmingplan "Beschermd Stadgezicht" wat de
historische kern van de stad moeten beschermen tegen
al te rigoureuze plannen van de
projectontwikkelaars.
Op pagina 20. hoofdstuk 3.1.3 staat
letterlijk dat dit bestemmingplan een centrale
positie in neemt voor de bescherming van de
historische structuur. Ik citeer : "Het grootste
deel van de binnenstad bestaat uit laat middeleeuwse
panden, die sinds de bouwtijd dikwijls zijn verbouwd
of een nieuwe voorgevel hebben gekregen. Vele
waardevolle panden, ook zonder waardevolle voorgevel
zijn nog niet beschermd. Dus naast de vele Rijks- en
Gemeentelijke monumenten die de stad telt zijn er
nog vele andere panden die oude muren, kelders,
vloeren en kappen en andere historische
bouwelementen bezitten. Een zorgvuldige omgang met
deze historische bouwsubstantie is gewenst . De
voorgevel verraadt de ouderdom niet".
Bij de verbouwing van het modehuis
Piet Zoomers in de Luttekestraat wordt zelfs vanuit
dit Stadhuis een gerechtelijk proces gevoerd om een
bedreigde laat middeleeuwse muur te behouden.
Gelijksoortige waarschuwingen worden
gegeven om het behoud van laat middeleeuwse
muurfragmenten aan de Voorstraat en zelfs bij Flash
Casino op... jazeker op diezelfde Melkmarkt. Op de
Melkmarkt worden de regels dus met de voeten
getreden. Er wordt met twee maten gemeten.
En dan kun je meemaken dat het
verzoek om de historische waardevolle panden op de
Gemeentelijke dan wel Rijksmonumentenlijst te zetten
hardnekkig door het college afgewezen, immers de
belangen van een projectontwikkelaar staan op het
spel. Zelfs pleidooien van deskundigen en
wetenschappers in de media worden in de wind
geslagen. Leden van de raad, ik vraag u, wat
betekent het begrip "beschermd stadsgezicht" nu nog,
nu dit bestemmingplan te hooi en te gras en naar
welbelieven wordt gehanteerd.
Wat is de rol dan nog van
"Monumentenzorg" hier in de stad, zijn ze monddood
gemaakt ???? Zo was het immers niet. Was het
niet in 1999 toen juist de afdeling Monumentenzorg
van de gemeente de bestuurders al had gewaarschuwd
voor de grote fout die gemaakt zou worden op de
Melkmarkt.
Toch negeert het college deze
waarschuwingen en aangedragen feiten ..en zelfs nu,
nu onomwonden is komen vast te staan dat deze panden
bijzonder monumentwaardig en onvervangbaar zijn
volhard het College in zijn voornemen kaalslag te
plegen in het hart van de binnenstad ten gunste van
een vermeende noodzaak tot vernieuwing zonder
inpassing van het oude originele.
De burger kan niet anders dan
vaststellen dat de Betrouwbaarheid van de
Monumentenzorg op het spel staat. Inventarisaties
die niet voltooid zijn. Adviezen om de panden te
behouden worden volkomen genegeerd. De panden
Melkmarkt 7 en 9 zijn de laatste twee panden waar
elementen van de 14e tot en met de 18e eeuw nog
zichtbaar zijn. Zij geven de oorspronkelijke schaal
en rooilijn van de Melkmarkt nog aan. De nieuw te
bouwen gevels in de plannen van de architecten Ponec
[Projectontwikkelaar DLH] zullen de oorspronkelijke
opzet van de bebouwing onrecht aandoen en van de
Melkmarkt een historisch onbetrouwbare en
karakterloze boulevard maken.
De belofte van het eventueel opslaan
en behoud of hergebruik van de eventueel vrijkomende
historische bouwmaterialen op de gemeentelijke werf
stelt ons ook niet gerust. Met eigen ogen hebben wij
waargenomen dat waardevol historisch bouwmateriaal
zoals oude plafonds, consoles, oude eikenhouten
balken in weer en wind liggen te verpieteren. Stille
getuigen op deze werf zijn de resten van de gevel
van "Roohaan", waarvan nu wordt beweerd dat de gevel
al niet meer compleet is bewaard.
Leden van de Raad.
Laat zien dat het aangezicht van de
historische binnenstad U wat waard is. De burgerij
van de stad beseft nog maar nauwelijks wat hier gaat
gebeuren. Straks is het te laat. Roep het college
tot de orde, spaar de drie Kaarsen en de
Goudsbloem, u bent het aan de stad en aan ons
nageslacht verplicht !
Een bezorgde
Burgeres van de stad [Nicole Jongkind] las het
volgende gedicht voor in dezelfde
raadscommissie:
Mijn naam is "Vigilia van Roohaen". Ik ben een vrouw
uit het volk.
De binnenstad is mijn werkterrein. Vanuit mijn
middeleeuwse woning in de kelder onder de
"Goudsbloem" aan de Melkmarkt is mij ter ore gekomen
dat er veel onrust heerst. Deze onrust die mijn
Zwolse hart in beroering brengt wil ik met U delen
samen met het Zwolse volk.
Vigilate en
de nis in de Sassenpoort
Ik heb wel een suggestie
wat er in die nis kan staan
Ik pleit hier voor de waakzaamheid
Een trotse, Rode Haen!
Zo eentje die gaat kraaien
en ons dus wakker houdt
Als men ons poogt te paaien
Als men een plan ontvouwt..
Dat indruist tegen 't Zwolse hart
dat klopt voor deze stad
De stad, die ons zo dierbaar is
een eeuwenoude schat!
De vroede lieden in het stadhuis
Zou ik willen vragen......
om naast een dichter dan nu ook
een stadshaan voor te dragen
Dan valt vanaf de Sassenpoort
voor iedereen te horen
Als het plan van een ontwikkelaar
de stad niet kan bekoren!
[Performance:
Nicole Jongkind/Alet Boukes 14 mei 2007]
____________________________________________________
College van B&W blijft bij haar
standpunt en vraagt de raad haar mening op
maandagavond 14 mei in de commissievergadering
"Werk" [7 mei 2007]
"Het college van
B&W geeft in de raadsbrief aan dat de aanpassing van
de plannen grote consequenties heeft voor de
eigenaar/ontwikkelaar. Aanwijzing van bovengenoemde
panden tot monument in dit stadium zou onevenredig
zijn ten opzichte van de eigenaar/ontwikkelaar. Dit
overwegende is het college van B&W van mening dat de
belangen van de eigenaar/ontwikkelaar behoren te
prevaleren boven de aanwezige waarden van de
betreffende panden. Dientengevolge kan, om
aanwijzing tot monument, niet nu in redelijkheid
worden besloten om alsnog tot bestemming van de
panden tot gemeentelijk monument over te gaan. Het
college van B&W geeft daarnaast aan dat ter behoud
van historisch bouwmateriaal zij in overleg met de
eigenaar/ontwikkelaar courant historisch
bouwmateriaal zullen opslaan op de gemeentewerf of
een ander depot. Het materiaal komt daarmee weer
beschikbaar voor restauraties van gebouwen."
Uit deze passages van de agenda voor de commissie
"werk" blijkt nog eens duidelijk hoe zeer
projecktontwikkelaars met open armen worden
ontvangen en hun gang kunnen gaan. Het
bestemmingsplan "Beschermd stadsgezicht" stelt
totaal niets meer voor. In het ene geval wordt Piet
Zoomers een gerechtelijk proces gedaan om een enkele
laat middeleeuwse muur te behouden. Voor de panden
Melkmarkt 7 en 9 geldt dit niet meer. Wat is aan de
hand. Wat stelt monumentenzorg nu nog voor ?
_______________________________________________________
Overleg met de raadsfracties.[
3 mei 2007]
In de afgelopen weken hebben
vertegenwoordigers van onze stichting en die van de
Stichting Bankgebouw Van Straaten gesprekken gevoerd
met diverse raadsfracties om hen te overtuigen voor
het behoud van de historische panden aan de
Melkmarkt. We hebben veel kritische kanttekeningen
geplaatst bij de volgende punten:
- Het bestemmingsplan
"Beschermd Stadsgezicht" wordt niet goed
gehanteerd. In art. 3.1.3. over de gebouwen
wordt in dit bestemmingplan gemeld dat
bescherming van de historische structuur een
centrale positie in neemt. Naast de vele Rijks-
en gemeentelijke monumenten die de stad Zwolle
telt zijn er nog veel panden die oude muren,
kelders, vloeren en kappen bezitten. Een
zorgvuldige omgang met deze historische
bouwsubstantie is gewenst. Bij ingrepen van
enige schaal zal een goed historische analyse en
planvorming vooraf moeten gaan. In het ene geval
[Piet Zoomers, Luttekestraat en De Docter in de
Voorstraat] worden eigenaren gedwongen om laat
middeleeuwse muren te laten staan. Op de
Melkmarkt worden de regels met de voeten
getreden. Er wordt met twee maten gemeten.
- De Betrouwbaarheid van de
Monumentenzorg staat op het spel.
Inventarisaties die niet voltooid zijn. Adviezen
in 1999 om de panden te behouden worden volkomen
genegeerd en monumentenzorg van de gemeente
Zwolle houdt zich daarna stil.
- De panden Melkmarkt 7 en 9
zijn de laatste twee panden waar elementen van
de 14e tot en met de 18e eeuw nog zichtbaar
zijn. Zij geven de oorspronkelijke schaal van de
panden aan. De nieuw te bouwen gevels in de
plannen van de architecten Ponec
[Procetontwikkelaar DLH] zijn veel te groot.
- Het eventueel op slaan en
behoud of hergebruik van historische
bouwmaterialen op de gemeentelijke werf stelt
totaal niets voor. Met eigen ogen hebben wij
waargenomen dat historische bouwmateriaal zoals
oud plafonds, consoles, oude eikenhouten balken
in weer en wind liggen te verpieteren. Waardevol
historisch bouwmateriaal dat wacht op
rehabilitatie, komt niet van de grond.
Stille getuigen zijn de resten van de gevel van
"Roohaan", waarvan nu wordt beweerd dat de gevel
al niet meer compleet is bewaard.
De
stichting Levende Stadsgeschiedenis Zwolle stuurt
haar zienswijze naar het college [2 april
2007]
De stichting
levende stadsgeschiedenis Zwolle heeft op 2 april 2007
haar zienswijze schriftelijk gegeven aan het college van
B & W als antwoord van het voornemen om de panden
Melkmarkt 1-5,7 en 9 niet op de gemeentelijke
monumentenlijst te plaatsen. De panden Melkmarkt 7 en 9
zijn panden die van oorsprong tot de oudste stenen
huizen van Zwolle behoren en juist op de kop van de
Melkmarkt (zuidijde) zijn overgebleven. Zij geven het
formaat aan van de gevels die hier stonden. De panden
"De Goudsbloem"en de "Drie kaarsen" herbergen unieke
gewelvenkelders, sporen van middeleeuws metselwerk zowel
in de achter als de tussenmuren, laat
middeleeuwse consoles en moerbalken. Bovendien is in een
van de panden een unieke zilversmidoven
aangetroffen.
Prof dr. Dirk
J.de Vries, heeft het afgelopen
weekend het bouwblok nog 'ns ter plaatse bekeken en
een notitie -op persoonlijke titel als hoogleraar
bouwhistorie van de Universiteit Leiden- geschreven. Uit
deze notitie hebben we de volgende passage
overgenomen:
Hiermee is
nog niets gezegd over de pandjes Melkmarkt 7 en 9,
waarin op de begane grond het stadskantoor van Tijl was
ondergebracht. Net als voor Melkmarkt 1-5 overweegt men
eventueel behoud, bijvoorbeeld door plaatsing op de
gemeentelijke monumentenlijst. Pas zeer recent (februari
2007) is daarom door de gemeente opdracht gegeven voor
een bouwhistorisch onderzoek door ARCX te Doesburg. Uit
het rapport komt naar voren dat het hier niet alleen om
twee sympathieke lijstgevels van circa 1800 gaat maar om
veel oudere casco's met een 'gelaagde' geschiedenis die
terug gaan tot circa1400. In de
16de of 17de eeuw zijn die panden
opgehoogd en voorzien van topgevels; nog later kregen ze
de huidige sobere lijstgevels. De conclusie luidt: "De
beide huizen zijn bouwhistorisch waardevol vanwege het
opgaande metselwerk, de kelder met kruisgewelven, de
balklagen en de restanten van de laat-middeleeuwse
daksporen. Hoewel niet van grote ouderdom is de
kapconstructie met kreupele stijlen typologisch van
belang. Dit type kap is in Zwolle vrij zeldzaam. Hoewel
de voorgevels vanwege het ontbreken van aansprekende
decoratieve elementen niet direct tot de verbeelding
spreken, is het metselwerk zeer verzorgd uitgevoerd en
levert de maatvoering en indeling van de vensters een
positieve bijdrage aan het stadsbeeld ter plaatse. De
panden zijn verder van belang als laatste overgebleven
laat-middeleeuwse bebouwing van het huizenblok Grote
Markt-Voorstraat-Tijlspassage-Melkmarkt. De voor het
stadscentrum karakteristieke historische
bebouwingsstructuur, met een rijk scala aan
perceelsgebonden individuele smalle stadshuizen uit
verschillende perioden, is door een aantal ingrepen in
de vorige eeuw in dit gebied ingrijpend en onherstelbaar
aangetast. Alleen Melkmarkt 7 en 9 overleefden en zijn
daardoor een belangrijke schakel tussen het heden en de
vroegste bewoning op deze plaats aan de oevers van de
Grote Aa. Zij zorgen voor de continuïteit van de
historische bebouwing op deze plek en zijn daardoor van
groot cultuurhistorisch belang".
College erkent na jaren de monumentale waarden, maar
durft niet door te pakken!
[9 maart 2007]
Het college heeft op 7 maart 2007 erkend dat de
panden monumentaal zijn. Begrijpelijk, gezien het
advies van haar welstand- en monumentencommissie van
november 2006.
De feiten van de monumentale waarde had het college
in een zeer vroeg stadium kunnen weten, indien zij
dit jaren geleden, ten tijde van de eerste
planvorming, zorgvuldiger hadden gehandeld. Het
college heeft echter verzuimd om jaren geleden een
cultuurhistorisch onderzoek uit te voeren. Dit
onderzoek is nu pas uitgevoerd en het resultaat
liegt er niet om. We hebben te maken met twee, van
oorsprong 14e en 15e eeuwse panden met
welliswaar een verknoeide
voorgevel, die 17e eeuws is en waarvan beide topgevels in de
loop van de 19e eeuw zijn gewijzigd in de saaie
kroonlijsten.
Het college verschuilt zicht nu
achter het argument dat het proces te ver is om nog
terug te draaien (in verband met de hoge kosten).
Er is echter geen sprake van hogere kosten; maar slechts
sprake van minder winst voor de projectontwikkelaar.
Immers, als het college jaren geleden het onderzoek had
verricht, dan was ook naar voren gekomen dat de panden
monumentaal zijn. Het behoud en opnemen van de panden
was een randvoorwaarde geweest voor de verdere
ontwikkeling van de bankenlocatie.
Medio 2005 heeft o.a. Bond
Heemschut, ten tijdens van het ontwerp van het
binnenstadprogramma, het college er op gewezen dat de
panden cultuurhistorische waarde hebben en daarom
behouden moeten blijven. Vervolgens heeft de stichting
Bankgebouw Van Straaten eind 2005 eerst de
projectontwikkelaar DLH en begin 2006 de
verantwoordelijk wethouder gewezen op de waarde van en
de noodzaak tot behoud van de panden. De stichting
Levende stadsgeschiedenis Zwolle heeft bij haar
inspraakmogelijkheid met de projectontwikkelaar niet
alleen gepleit voor het opnemen van geveltoppen in het nieuwe
ontwerp maar ook de vraag gesteld waarom bijvoorbeeld de twee 17e
eeuwse gevels niet in het plan konden worden
opgenomen!
Het afgelopen jaar is er veel
tijd verloren. Deze tijd had goed gebruikt kunnen worden
om de bestaande panden in de huidige plannen in te
passen.
________________________________________________________
College
van B & W willen de historische monumenten toch
slopen !!! [8 maart 2007]
De historische panden aan de
Melkmarkt 1-5 (het bankgebouw "Van Straaten"), 7 en 9
(de 16e eeuwse gevels van de zg.Tijl panden) maken
plaats voor nieuwbouw. Dit voornemen heeft het
college van burgemeester en wethouders gisteren, 7 maart
2007, bekendgemaakt. Het college is van mening dat
voor de totale ontwikkeling van de stad de
nieuwbouwplannen van zo'n grote waarde zijn dat ze door
moeten gaan. Dit betekent dat de panden aan de Melkmarkt
gesloopt gaan worden en geen gemeentelijk monument
worden. Met het nieuwe plan, dat winkelruimte en
woningen omvat, wordt volgens het college een monument
voor de toekomst gebouwd. De plannen omvatten zo'n 3000
m2 winkeloppervlak, horeca, 28 woningen en een openbare
fietsenkelder voor zo'n 500 fietsen. De nieuwe
ontwikkelingen zorgen er voor dat er een logische route
ontstaat van het Rodetorenplein naar de Luttekestraat.
De Grote Markt als kloppend hart wordt zo de schakel
tussen het noordoostelijke (winkel)gebied en het
zuidwestelijke (horeca)gebied van de binnenstad. Over de
nieuwbouwplannen wordt sinds een aantal jaren met
diverse partners in de stad gesproken. Daarbij is
waardering over de plannen uitgesproken en ook de
Welstandscommissie heeft positief geadviseerd.
Het
college onderkent dat de panden aan de Melkmarkt
monumentale waarden bezitten. Bij de sloop van de panden
zal zoveel mogelijk bouwhistorisch materiaal gespaard
worden. Dit materiaal wordt opgeslagen en hergebruikt
bij de restauratie van andere panden.
In de
belangenafweging heeft het college ook geconcludeerd dat
de bestaande nieuwbouwplannen in een dusdanig
vergevorderd stadium zijn dat het niet verantwoord is om
nu in te breken op deze plannen. Dit zou een vertraging
van enkele jaren met zich meebrengen en hoge kosten voor
de eigenaar/ontwikkelaar.
De Stichting Bankgebouw Van
Straaten en de Stichting Levende Stadsgeschiedenis
hadden aan het college gevraagd om de panden aan de
Melkmarkt op de gemeentelijke monumentenlijst te
plaatsen. De beide stichtingen zullen in de gelegenheid
worden gesteld een zienswijze in te dienen. Ook de
gemeenteraad is om een reactie gevraagd. Daarna zal het
college een definitief besluit nemen.
De stichting Levende
Stadsgeschiedenis Zwolle is uiteraard bijzonder
teleurgesteld over dit principebesluit van het College.
Het college wil niet inbreken en met de
project-ontwikkelaar om de tafel om desnoods de gevels
te bewaren. De twee z.g. Tijl panden zijn "Rijksmonumentwaardig" zoals
een extern deskundige al had aangegeven, het zijn de laatste twee nog oudste
gevelfragmenten aan de "Kop van zuid" van de
Melkmarkt. We vinden dit gemarchandeer met historisch
cultuurgoed van de stad, bijzonder slecht voor het imago van
Zwolle als stad met cultuurhistorisch erfgoed en
monumentenbezit! Het ergste geschrokken zijn we van het
historisch onderzoek van de gemeente zelf. Er zitten
veel historische elementen in de "Tijl-panden" o.a. een
laat middeleeuwse gewelvenkelder, moerbalken en consoles
uit de 16e eeuw, laat middeleeuwse tussenmuren en een
historische achtergevel. Maar omdat de voorgevel in de
lopen der jaren aan de onderzijde is verknoeid en de
topgevels zijn gesloopt, is er reden om dit pand dan
maar niet te sparen. Met anderen woorden: ziet een
monumentaal pand er niet leuk meer uit dan maar de
slopershamer er in. De tijd van
de saneringsjaren (1960-1970) zijn weer terug. Het
gemeentebestuur laat de belangen van een
projectontwikkelaar (met veel te grote gevels zonder
trapgevels [plan Ponec]) zwaarder wegen dan een
monument. De stichting Levende Stadsgeschiedenis Zwolle
vindt dit principe besluit een rechtstreekse aanval op het Zwols
historisch cultuurbezit en zal zich beraden over de
te nemen stappen voor acties die moeten leiden tot het
stoppen van deze dwaling. [8 maart 2007]
__________________________________________________________________
De internetsite van de
stichting levende stadsgeschiedenis Zwolle is gelinkt
aan de Nationale Canon,
welke U kunt vinden op de website www.entoen.nu bij
het venster 'De Hanze' . [7 maart
2007]
_____________________________________________________________________
Gedichten over de Melkmarkt van
stadsdichter Paul Gellings
De Melkmarkt [2005]
Vaak
was ik op reis, te ver van dit gezicht
op stoepen over de verborgen
gracht, en
stelde mij een diepte
voor vol neonlicht
waarachter
straatlantaarns naar mij lachten.
Dan wist
ik niet hoe snel ik er moest komen,
uit de bus moest stappen op het
marktplein,
een andere stad
ontvlucht om hier te zijn
bij
die geheime stroom met kalme bomen.
O, laat
het water zich opnieuw ontbloten
tot een haven tussen oude
kademuren,
tot een lustoord vol
met houten boten,
waar gezongen wordt en veel
gesproken,
en geklonken wordt
op alle avonturen
die hier ter
plekke wachten - ongebroken.
Paul
Gellings
Gedicht gepubliceerd in De Stentor
bij presentatie kandidaat-stadsdichters. [De stentor 9
maart 2005]
Melkmarktpromenade
[2007]
Hoera, de Melkmarkt verandert
morgen in een promenade!
Een niet meer in een bomenrijke,
elegante stadsgracht
Van weleer, met wandelaars en
terrasbezoekers op de kade,
Waar de geest van vroeger hing bij
dag en ook bij nacht,
Maar in een tegelbaan waar de tijd
zonder enige genade
Kauwgum op plakt en scherven uit
breekt, met grote kracht.
Hoera, de Melkmarkt verandert
morgen in een promenade!
Zo vaak verrichten bestuur en
architecten dergelijke daden,
Waar ze zeker wel drie seconden
over hebben nagedacht,
Met een visie altijd omgekeerd
evenredig aan hun macht.
Straks zien camera's hoe vandalisme
zich er gaat ontladen.
Helaas, de Melkmarkt verandert
morgen in een promenade..
Paul Gellings
Gedicht gepubliceerd in De Stentor
bij de afkondiging van het afscheid van Paul Gellings,
op 11 april 2007 [De stentor 3 maart 2007]
______________________________________________________________________
Slopen, behouden of nog een andere
tussenweg [16 febr 2007]
ZWOLLE Eerst volgende
maand komt er duidelijkheid over wat er met de
zogenoemde bankenlocatie aan de zuidzijde van de
Melkmarkt moet gebeuren. Dat meldt het college aan
raadsleden die vragen hebben gesteld over de stand van
zaken.
Begin
maart buigen burgemeester en wethouders zich pas over de
vraag wat de gemeente aanmoet met het advies van Het
Oversticht over de locatie. De onafhankelijke
monumentencommissie van Het Oversticht oordeelde in
november dat het ABN-pand en de beide Tijlpanden in de
zuidgevel de status van monument verdienen.
Het advies
van de onafhankelijke commissie is vrijblijvend, maar
wel zwaarwegend. Het oordeel is aangevraagd door de
Stichting Bankgebouw Van Straaten, dat sloop van de drie
panden wil voorkomen. Die sloop was al min of meer in
kannen en kruiken: burgemeester en wethouders willen een
groot winkel-, woningen- en horecacomplex tussen de
Melkmarkt en de Voorstraat en daarvoor moeten de panden
wijken.
Aan het plan van de Zwolse
projectontwikkelaar Dick Huiskamp wordt al bijna tien
jaar gewerkt. Als de voormalige bank en
krantenuitgeverij alsnog ingepast zouden moeten worden,
betekent dat weer een vertraging van enkele jaren, is de
inschatting.
Flink wat politieke partijen hebben
inmiddels aan de bel getrokken bij het college. PBZ, de
SP, GroenLinks/De Groenen, D66 en VVD willen weten wat
een monumentenstatus betekent voor het plan én voor de
gemeente. Want de gedachte is dat het stadsbestuur
wellicht eerder had moeten weten dat er bijzondere
panden gesloopt zouden worden.
En de
vrees bestaat dat de projectontwikkelaar daarom een
schadevergoeding zou willen zien. Na het collegeoordeel
krijgen belanghebbenden en de raad nog de kans een
oordeel te vellen. Prestigieuze nieuwbouw langs de
Melkmarkt zou de sloop van een aantal oude panden
betekenen. In november bleken zij echter
'monumentwaardig'
Waarom is er geen tussenoplossing
te vinden . De Stichting Bankgebouw van
Straaten komt met een tekening waarin de monumentale
panden zijn verwerkt. Een gevelwand met een grandeur van
de Hanze met de eerste drie panden Melkmarkt 1-5, 7 en 9
als echte monumenten:
Bankgebouw Van Straaten:
Dit gebouw uit 1928 is in de jaren
70 intern verbouwd, door het samen te voegen met het
bankgebouw aan de Voorstraat. Het huidige gebouw "loopt"
door naar de Voorstraat. Hiervoor is er meer vrijheid in
de invulling en hoeft het niet beperkt te blijven tot de
omvang van het pand uit de jaren 30.
Zo kan in het bankgebouw perfect
een brasserie van hoog niveau gevestigd worden. Juist de
combinatie van oud en nieuw moet aantrekkelijk zijn voor
een toekomstige uitbater. Op de bovenverdiepingen kunnen
woningen of horeca ondergebracht worden.
De "rode"
Tijlpanden:
Op de begane
grond is de scheidingsmuur tussen de twee panden niet
meer aanwezig. Dit geeft meer mogelijkheden voor
toekomstige functies, zoals een winkel. Een winkel die
behoefte heeft aan een wijnkelder, zal erg blij zijn met
de laatmiddeleeuwse kelders onder het pand.
De huidige pui kan vervangen worden
twee nieuwe puien, waardoor de panden weer het uiterlijk
krijgen van twee gebouwen. In de Diezerstraat en
omgeving zijn hier mooie voorbeelden van te vinden.
Op de eerste en twee verdieping
kan, net als in het plan van Ponec, wonen gerealiseerd
worden. Het grote voordeel is dat de huidige panden als
"sfeer"hebben, nadat ze opgeknapt zijn.
Kortom:
Het bankgebouw en de twee rode
panden kunnen uitstekend worden ingepast. De inpassing
van de nieuwe gevels is zorgvuldig gekozen. Wanneer deze
naast de bestaande elementen van het bankgebouw en de
twee rode panden wordt geplaatst, versterken de nieuwe
en oude elementen elkaar en ontstaat er een levendig en
goed uitgebalanceerd stedenbouwkundig plan.
__________________________
Formele aanduidingen voor locaties
zijn, na klachten, veranderd .(13 febr.
2007)
Het is te hopen voor de gemeente
Zwolle en de stichting Levende Stadsgeschiedenis Zwolle
dat de namen nog geen gemeenschapsgoed zijn geworden:
Schaepman- en Nietzmaneiland. Die aanduidingen 'deugen'
niet en zijn per direct officieel afgeschaft. De
stichting Levende Stadsgeschiedenis Zwolle wees de
gemeente er al in 2006 opdat benamingen zoals Schaepman-
als Nietzmaneiland historisch niet correct is. Nadat
Levende Stadsgeschiedenis Zwolle aan de bel trok, bleek
dat het college de namen nooit officieel heeft
vastgesteld. De namen, waarvan in ieder geval
"Schaepmaneiland" al jaren circuleert, zijn ontstaan in
ambtelijke wandelgangen en vervolgens in gemeentelijke
stukken terechtgekomen.
Het college van Burgemeester
& Wethouders van de gemeente Zwolle menen
echter dat de locaties, zoals de stichting betoogde,
historisch verantwoorde namen moeten krijgen. Dat zijn
Kraanbolwerk voor het "Schaepmaneiland" en Nieuw
Hofvliet voor het "Nietzmaneiland". De benaming
Kraanbolwerk komt voort uit het verdedigingwerk dat hier
lag. Het bolwerk ligt pal tegenover het
Rodetorenplein, het haven-plein waar vroeger de
grote kraan stond voor het lossen en laden van schepen
aan de haven. Nieuw Hofvliet is genoemd naar het
vroegere schiereiland dat hier lag genaamd "Hofvliet".
Het eiland is begin 20ste eeuw door de bouw van de
Hofvlietbrug en de doorsnijding van de Pannenkoekendijk
in twee delen opgesplitst. Nieuw Hofvliet is de plek
waar de eigenaar van Huize Hofvliet (Fam van Loo) zijn
nieuwe huis liet bouwen.
__________________________________
Het
slagveld van de draak [16 febr. 2007 Zwolse
Courant]
ZWOLLE - Vragen om
historiserende nieuwbouw was in Zwolle lange tijd
vloeken in de kerk. Architecten, met in hun kielzog
bestuurders die niet voor ouderwets wilden worden
versleten, konden tientallen jaren hun creativiteit
botvieren op de Zwolse binnenstad.
Bert
Dijkink, bestuurslid van de Stichting Levende
Stadsgeschiedenis Zwolle, zet moeiteloos wapenfeiten van
de draak op een rij, als het gaat om 'onze monumentale
panden en sfeerbepalende elementen'. Een greep uit wat
hij beschouwt als 'ongewenste recente moderne
invullingen': Oomens pand Muntsteeg, Pierik Intersport
Broerenkerkplein, grote 'stationskap' architektenbureau
Thorbeckegracht, koperen nieuwbouw Krommejak, pand met
zinken dak Brink/Bleekerswegje.
En dan een
greep uit de verdwenen objecten/gebouwen en
sfeerbepalende elementen: de karakteristieke kelders
onder Maagjesbolwerk, verdwijning Waaggebouwtje
Melkmarkt, verdwijning karakteristieke 'Gaperkop' en
drogisterij De Gaper, verdwijning Icarus-kunstwerk Grote
Markt, aantasting Stadsgracht-contouren (wallenbreedte
en -vorm) ter hoogte van Maagjesbolwerk en de Spiegel,
verwijdering/bedreiging gietijzeren
Wispelweij-straatlantaans. Vrees is er bij Dijkink en
anderen als aankondigingen werkelijkheid gaan worden:
moderne lichtmasten met spiegels op de Grote Markt,
modern kunstobject op Grote Markt, massale nieuwbouw op
'Schaepmaneiland', Noordereiland en Rodetorenplein.
___________________________
Stilte voor de storm [12
febr. 2007]
Het is op dit moment stil rond de
eventueel af te geven sloopvergunning voor de
monumentale Melkmarkt panden. Maar het draakachtige
(sloop)monster wat Zwolle al vanaf zijn
ontstaans-geschiedenis bedreigt roert zijn staart alweer
om toe slaan in onze kwetsbare historische binnenstad.
Dit heeft
ons bestuurslid Bert Dijkink geinspireerd om de draak
van sint Michael weer uit zijn krochten tevoorschijn te
laten komen en alles vertrappende de Zwolse binnenstad
weer te terroriseren. Gelukkig staat Sint Michael, in de
persoon van de grote groep Zwolse inwoners die op de
barricaden willen gaan om het sloopmonster te
trotseren klaar om de strijd aan te gaan.
Onze
officieuze stadsdichteres Alet Boukes werd door deze
tekening zo geïnspireerd dat ze spontaan de pen ter hand
nam en er een prachtig gedicht op maakte.
DE ZWOLSE
ZIENER
In de kelder van het pand op
Melkmarkt 9
Werd een perkament
ontdekt
dat men voor U heeft verzwegen
.
Maar de pers, U weet, de
neuzen
van de nieuwsgier ruiken
sterk,
wist onlangs beslag te
leggen
op een
afschrift van het werk.
Er wordt beweerd 't lag ten
stadhuize
ter visie, in het
fractiehuis.
Men wist hier
niet hoe 't al te
duiden,
men vroeg zich af: " is dit wel
pluis?"
Een bloedrood , angstaanjagend
zwerk,
een hellebeest met open
muil.
Dat alles op de Grote
Markt
Een vleermuis fladderend
rond de kerk
Nu woont in onze stad een
wijze,
een ziener met een scherp gevoel
,
die wist de voorstelling
te duiden, want achter iets zit
soms een boel !
Het hellemonster , het
Gehenna,
zo mompelde de wijze
man.
't Getuigt van rampspoed die kan
komen
als men hier weer niet luisteren
kan .
De plaats der vondst, een oude
kelder,
zo, zie ik in mijn glazen bol
.
Daar is veel over te
vertellen,
men noemt haar wel
historievol
De tand des tijds knaagt aan haar
stenen
de waan der dag, zij lijkt hier
sterk
De draak is hongerig , wil
verslinden
dit eeuwenoude
meesterwerk.
Daar op de Melkmarkt staan drie
panden
bijzonder, waardig
monument
Het is toch hier wel heel
merkwaardig
dat menigeen dat niet
herkent.
Dus
komt het tot een strijd, dan weet U
De engel Michael aan uw
zij
Patroon van deze oude
stede
beschut, beschermt, verdedigt
hij....
wat waard is om
hier te behouden!
De draak, die houdt hij in
bedwang
Het blijft dus zaak alert te
blijven
uw hele Zwolse leven
lang!
Alet Boukes
____________________________________________________________
Vragen van raadsleden inzake
Monumentale panden Melkmarkt [ 13 jan.2007]
Onderstaande raadsleden van de
fracties van D66, GroenLinks/De Groenen, Plaatselijk
belang Zwolle en de Socialistische Partij sturen
bijgaand artikel 44 vragen over de gang van zaken met
betrekking tot de zogenaamde Bankenlocatie
Melkmarkt.
Voor het bebouwen van de
Bankenlocatie Melkmarkt moet voor het bouwplan een
vrijstellingsprocedure gevolgd worden op basis van
artikel 19 lid 1. In
principe is de beslissing bij deze procedure een
bevoegdheid van de gemeenteraad. Deze bevoegdheid is
gedelegeerd aan het college, hierover heeft de raad in 2003 en
2004 een besluit genomen.
Wij gaan er
vanuit dat als het college
een
gedelegeerd
besluit neemt, dit volgens de opgestelde beleidsregels
gebeurd.
In het Bestemmingsplan Beschermd Stadsgezicht is het
volgende beleid opgenomen: "Bij ingrepen van enige
schaal zal een goede historische analyse aan
planvorming vooraf moeten gaan. Bouwaanvragen zullen
daarom vergezeld dienen te gaan van een dergelijke
(bouw-) historische analyse." Bij de
bouwaanvraag
voor de
Bankenlocatie Melkmarkt is hiervan geen sprake.
Door de Stichting Bankgebouw Van
Straaten zijn verzoeken ingediend om de de panden
Melkmarkt 1-5, 7 en 9
Wij hebben de volgende vragen voor
u:
1. Tijdens de commissie ruimte op
20 juni 2005 verwijst de wethouder naar stukken waaruit
zou blijken dat het gebouw geen monumentale status
rechtvaardigt en eveneens geen markerend gebouw is.
Waarop heeft de wethouder zijn conclusies gebaseerd en
wat heeft de afdeling Monumentenzorg hierover
geadviseerd ?
2. Kan de wethouder deze stukken
waaruit één en ander zou blijken aan de Raad ter
kennisname doen toekomen ?
3. Wanneer bleek u en de Raad voor
het eerst, dat er bij de bouwplannen sprake zou (kunnen)
zijn van sloop van de bankenlocatie?
4. Hoe verklaart u dat, in
tegenstelling tot vergelijkbare bouwplannen en ingrepen,
bij dit bouwplan geen (bouw-) historische analyse
voorafgaande aan de planvorming heeft plaatsgevonden en
deze ook niet zit bij de bouwaanvraag?
5. Draagt cultuur/bouw/historisch
onderzoek vlak voor de sloop, zoals aangekondigd in de
informatiecommissie van 18 september 2006, niet bij aan
het besef dat wat er gesloopt gaat worden wellicht beter
niet gesloopt had moeten worden?
6. Ziet u thans, nu uit onderzoek
c.q. rapportage van de welstands-/monumentencommissie
blijkt dat de gebouwen wel een
architectuur/cultuurhistorische waarde hebben,
mogelijkheden de bouwplannen te herzien c.q. aan
te passen en/of in heroverweging te nemen?
Zo nee, waarom niet?
7. Wat zijn de juridische en
financiële gevolgen van al dan niet aanpassen en/of in
heroverweging nemen van de bouwplannen? Hoe verhouden
die gevolgen zich tot het gebruikelijke voorbehoud
"behoudens instemming van de Raad?
______________________________________
Ondersteuning Stichting
Bankgebouw Van Straaten [januari
2007]
Als Stichting Levende
Stadsgeschiedenis gaan wij, samen met de
stichting Bankgebouw Van Straaten in 2007 met
enthousiasme verder om onze doelstelling te
behalen, de drie architectuur- en bouwhistorisch
waardevolle Monumentale panden aan de Melkmarkt 1-5,7 en
9 te behouden. Ondanks dat wij nu met
spanning afwachten hoe het college op onze
monumentenaanvragen gaat beslissen zijn de
onderstaande vragen voor het vervolgproces voor ons
van belang.
- Naar aanleiding van
insprekers inzake het uitvoeringskrediet herinrichting
grote Markt Melkmarkt tijdens de commissie ruimte
van 20 juni 2005 verwijst de wethouder inzake het
bankgebouw naar de stukken. Het pand
rechtvaardigt geen monumentale status, het is geen
markerend gebouw. De vraag is waarop heeft de
wethouder deze conclusie gebaseerd? Wat heeft de
afdeling Monumentenzorg hierover
geadviseerd?
- De projectleider van de
bankenlocatie heeft naar aanleiding van vragen in de
informatieve raadscommissie van 19 september 2006
aangegeven dat er geen cultuurbouwhistorisch onderzoek
noodzakelijk is, dit gebeurd vlak voor de sloop. Dit
is in strijd met het beleid wat is vastgelegd in het
Bestemmingsplan Beschermd Stadsgezicht. Hierin is het
volgende opgenomen: `bij
ingrepen van enige schaal zal een goede historische
analyse aan planvorming vooraf moeten gaan.
Bouwaanvragen zullen daarom vergezeld dienen te gaan
van een dergelijke (bouw-)historische analyse.´
Hoe verklaard B&W dat bij dit bouwplan dit
niet is gebeurd, terwijl bij vergelijkbare bouwplannen
en ingrepen dit altijd gebeurd?
Onze conclusie is dat er bij
dit bouwplan is gehandeld in strijd met eigen
beleidstukken en dat zoals wij al eerder hebben
aangegeven er geen belangenafweging heeft
plaatsgevonden.
Nogmaals willen wij graag de
noodzakelijke heroverweging benadrukken. Voor het
bouwplan wordt een vrijstellingsprocedure gevolgd
op basis van artikel 19 lid 1. In principe is de
beslissing bij deze procedure een bevoegdheid van de
gemeenteraad. Deze bevoegdheid is gedelegeerd aan
het college, hierover heeft de raad in 2003 en
2004 een besluit genomen. Wij nemen aan dat de raad
er vanuit gaat dat als het college een gedelegeerd
besluit neemt, dit dan volgens de opgestelde
beleidregels (bestemmingsplan) gebeurd. De gemeenteraad
kan alsnog besluiten de bevoegdheid naar zich toe
te trekken. Wij zijn van mening dat de raad haar
verantwoording dient te nemen als blijkt dat het college
niet zodanig heeft gehandeld. Dus als blijkt
dat er in strijd is gehandeld dient men te
heroverwegen en de beslissing alsnog naar zich toe te
trekken.
________________________________________
Opnames boektrailer; "IMITATIO" [16
december 2006]
Onder regie van Patrick Louwerse
nam de figurantengroep op 16 december 2006 deel aan
filmopnames in het Dominicanenklooster te Zwolle. Op die
dag werden verschillende opnames gemaakt in de
kloostergangen en in de tuin. De korte film wordt
getoond op TV Zwolle TV OOST en mogelijk op de
NEDERLANDSE televisie, alsmede enkele websites.
Vijf vrijwilligers van onze figurantengroep namen deel
aan deze opnamen, voornamelijk in kledij van de
Augustijner koorheren (Moderne
Devoten)
_________________________
Brief
College Brief college B & W inzake samenstelling
Commissie Beeldende Kunst [7 december
2006]
Met verbijstering en onbegrip
moesten wij uit de Stentor vernemen dat de Commissie
voor Beeldende kunst vindt dat de binnenstad van Zwolle
geen plaats meer kan bieden aan een beeltenis van
meester Joan Cele, één van de belangrijkste historische
figuren uit onze stad.
Hoewel de beroemd geworden "Zwolse
school" van Joan Cele eeuwenlang de Zwolse binnenstad
gedomineerd heeft, achtte de Commissie toch de
inhoudelijke relatie tussen beeld en omgeving niet
aanwezig. Blijkbaar is dit volgens diezelfde Commissie
met de Franse Rodin-kopie van Adam op het Grote
Kerkplein en enige drijvende koeien in de stadsgracht
wel het geval.
Uit de Peperbus van 15 november
jl.. hebben wij nogmaals kennis kunnen nemen van de
samenstelling van deze Commissie voor Beeldende Kunst en
wij moeten vaststellen dat deze samenstelling geen goede
basis is om tot uitgebalanceerde keuzes te komen voor te
plaatsen beeldende kunstwerken in onze stad.
Het zal ook u niet ontgaan zijn dat
recente keuzes voor openbare kunst al te vaak niet op
instemming en sympathie van de bewoners en gebruikers
van onze stad kunnen rekenen. Uit gebrek aan respect
voor deze kunst wordt deze al te vaak beschadigd en
vernield. Hoewel dit uiteraard zeer af te keuren is,
moet de aanleiding voor deze vernieling toch vaak
gezocht worden in de te geringe waardering voor- en de
weinig solide uitvoering/afwerking van deze
kunstwerken.
Ook moeten wij vaststellen dat het
zwaartepunt van de aanstellingseisen van deze Commissie
onevenredig veel ligt op hedendaagse kunst en
(hedendaagse) architectuur. Een stad als Zwolle, welke
meer dan 1200 jaar geschiedenis geschreven heeft en daar
ook in zijn openbare kunst van zou moeten getuigen,
verdient een andere samenstelling van een Commissie voor
Beeldende kunst.
Indien binnen de Commissie trots en
respect voor dit verleden zou hebben geheerst, zou het
gratis aangeboden standbeeld van Joan Cele al lang een
waardige plek, bijvoorbeeld in zijn Celehofje in onze
binnenstad hebben gekregen. Ook zouden Zwolse
kunstenaars van wereldfaam, zoals Gerard Ter Borgh,
(schilder) Johan van der Mynnesten, (graveur/ tekenaar)
en Arnt van Calcar, (beeldsnijder) recht zijn gedaan in
de vorm van een passend kunstwerk. Want op deze wijze
kan ook de bezoeker van onze stad uit het plaatselijke
openbare kunstaanbod een goede en specifieke indruk van
het typisch Zwolse (historische) cultuurgoed
aantreffen.
Wij pleiten dan ook voor het
aanstellen binnen van de Commissie voor Beeldende kunst
met deskundigen op het gebied van locale stadshistorie
en toerisme. Wij hopen dat deze brief aanleiding voor u
zal zijn om onze suggesties in ernstige overweging te
nemen.
____________________________________
Brief aan College over
terugtrekking uit klankbordgroep Bouwbolk Rodetorenplein
[ 29 november 2006]
Aan het College van
Burgemeester en Wethouders van Zwolle en de leden van de
Raad der Gemeente van Zwolle
Betreft bouwplan aan het
Rodetorenplein
Geacht College, geachte
raadsleden
Hiermee stelen wij u ervan op de
hoogte dat onze organisaties zich hebben teruggetrokken
uit de Klankbordgroep voor het project aan het
Rodetorenplein. Dit besluit is gebaseerd op de volgende
overwegingen.
- Onze organisaties hebben van meet
af aan gepleit voor het opnemen van een toren in het
plan. Wij betreuren dat u niet hebt willen voldoen aan
ons, door de architect gesteunde, verzoek om over een
ontheffing van het bestemmingsplan met u in gesprek te
komen.
De halfslachtige wijze waarop iets
torenachtigs nu in het plan is opgenomen komt op geen
enkele wijze tegemoet aan onze wensen voor het
stadsbeeld ter plaatse.
- Het huidige plan is te massaal in
verhouding tot de omliggende, voor het Rodetorenplein
bepalende panden.
- Beter geen gebouw dan een
verkeerd gebouw tussen de kop van de Melkmarkt en het
Hopmanshuis.
Wij vragen u dringend om ons uit te
nodigen voor nader overleg over de toekomst van dit
kwetsbare stukje Zwolle.
_____________________________________________
Brief projectontwikkelaar Van
Wijnen over terugtrekking klankbordgroep bouwblok
Rodetorenplein [20 november 2006]
Aan Van Wijnen BV
projectontwikkeling
CC College van B&W; Raad van Zwolle
Geachte dames en heren,
Tot onze spijt hebben
ondergetekende organisaties moeten constateren dat het
overleg in de klankbordgroep over het project aan het
Rodetorenplein niet heeft geleid tot een aanvaardbaar
plan. Wij trekken ons daarom terug uit de
klankbordgroep. De combinatie van de volgende bezwaren
is voor ons onoverkomelijk.
- Zowel de Stichting Levende
Stadsgeschiedenis als de Vrienden van de Stadskern
hebben vanaf het eerste moment dat er sprake was van
een invulling op het Rodetorenplein boven de
fundamenten van de Jan Baghstoren gepleit voor het
terugbrengen van een toren die qua vorm en schaal
verwant is aan de toren waarvan de fundamenten zijn
opgegraven. Zoals bekend, heeft het gemeentebestuur
geweigerd om de hiervoor noodzakelijke ontheffing van
het bestemmingsplan te verlenen. Wij waarderen de
poging die de architect met ons wilde ondernemen om
het college van B&W tot andere gedachten te
brengen. Zoals bekend wenste dit college het gesprek
hierover niet aan te gaan.
2.
De poging
om toch tot iets van een toren op te nemen in het plan
is niet alleen wat betreft de hoogte, maar ook wat
betreft de vorm halfslachtig. De ronding die typerend is
voor dit type verdedigingstorens, wordt slechts
toegepast in het onderste deel.
- In verhouding tot de
beeldbepalende gebouwen aan het plein, het hotel op de
kop van de Melkmarkt en het Hopmanshuis is het plan te
massaal.
Ondergetekenden benadrukken dat er
slechts één goede reden is om op de fundamenten van de
toren en de stadsmuur te bouwen: verfraaiing van het
stadsbeeld. De huidige gevelwand mist de allure die wij
als pleinwand daar graag zouden zien. Maar deze
gevelwand is verre te verkiezen boven hetgeen nu als
schetsplan voorligt.
Onze organisaties zullen zich tot
het gemeentebestuur wenden met het verzoek om de ruimte
te scheppen waarbinnen aan onze bezwaren tegemoet
gekomen kan worden. Mocht het stadsbestuur daar niet toe
bereid zijn, dan zullen wij er op aandringen het project
af te blazen.
____________________________________________
Brief aan
College en de Raad inzake vermelding Hanze in de
nationale Canon [20 oktober 2006]
OPEN BRIEF
Een speciale commissie is vanaf 1
september 2005 bezig geweest om de officiële "Canon van Nederland" samen te stellen. Die Canon is deze
week ( de week van de geschiedenis ) gepresenteerd. In
de canon staat wat iedere welopgevoede Nederlander
behoort te weten over de vaderlandse geschiedenis en
cultuur. Door middel van het gebruik van de canon, door
bijvoorbeeld het onderwijs, zal hopelijk het historische
besef van de Nederlanders opgevijzeld worden.
De Canon begint bij het hunebed (
ca 3000 v. Chr.) en eindigt bij Europa ( 1945 -nu).
Daartussen bevinden zich 48 andere "vensters" op de
Nederlandse cultuur. De samenstellers van de canon
willen dat door middel van de vensters vooral het
verhaal van de mensen uit die tijd wordt verteld. Minder
politieke en oorlogsgeschiedenis en meer sociale
geschiedenis.
De stichting Levende
Stadsgeschiedenis Zwolle is verheugd dat de HANZE (venster nr. 7) ook in
de Canon heel nadrukkelijk wordt genoemd.
De HANZE ( 1356-circa 1450). In de
lange periode van de twaalfde tot de zestiende eeuw
waren Zwolle, Deventer, Tiel; Kampen, Zutphen en nog
meer steden, vooral in het oosten van het land,
belangrijke en welvarende centra van handel. Deze steden
waren namelijk lid van het Hanzeverbond. Een Hanze was
oorspronkelijk een samenwerkingsverband tussen
kooplieden, later gingen hele steden samenwerken.
De Stichting Levende
Stadsgeschiedenis Zwolle is al sinds haar oprichting, 15
maart 2000, bezig het
cultuurgoed van de Hanze in onze stad nadrukkelijk te
promoten. De stichting organiseert exposities en zet
zich in voor behoud en versterking van alle
stadselementen die met het rijke Hanzeverleden te maken
hebben. Zo heeft de stichting een middeleeuws geklede
figurantengroep, pleit de stichting al geruime tijd voor
het terugbrengen van het Rodetorenplein als middeleeuwse
Hanzehaven met replica's van de oude Hanzekraan, een
middeleeuwse standerdmolen en de visafslag uit de Hanze
tijd. etc.
In-
In 1980 is vanuit Zwolle de
Hanzetijd weer nieuw leven ingeblazen. ( de zgn.
Hanzedag van de nieuwste tijd). Het blijkt een gouden
gedachte te zijn geweest, jaarlijks staat er een
Europese Hanzestad centraal. Zo bezien verbinden de
Hanzedagen mensen uit verschillende Europese
Hanzesteden. Men ontmoet elkaar jaarlijks bij lezingen,
markten, feesten. Het is ieder jaar een initiatief dat
breed gedragen wordt
De Stichting Levende
Stadsgeschiedenis Zwolle is van mening dat de plaatsing van
het thema Hanze in de Canon een verdere uitdaging zou kunnen
vormen voor onze stad en breder, voor het
geschiedenisverhaal van ons land. Daarbij zou de
stichting ook willen pleiten voor een verdieping van het
thema Hanze. Dit zou kunnen geschieden door het verhaal
van de Hanze een blijvende plek in onze stad te bieden,
bijvoorbeeld in een HANZEHUIS of een HANZECENTRUM. In dat Hanzehuis
zou dan de geschiedenis van de Hanze weer tot leven
gebracht kunnen worden door middel van beelden, kaarten,
oude handschriften, voorwerpen uit die tijd etc.
De gemeente Zwolle heeft in 1980
voortouw genomen door opnieuw
Hanzedagen in het leven te
roepen. De Stichting Levende
Stadsgeschiedenis Zwolle roept nu, anno 2006 op om,
gegeven de plaatsing van het onderwerp HANZE in de Canon
van onze historie en cultuur, er voor te ijveren om de
HANZEPERIODE een blijvende plek in onze stad te
geven. Omdat de Hanze toch vooral het verhaal van
kooplieden is geweest, zou het, naar onze mening,
waardevol zijn dat in dat Hanzehuis (bijv. het Karel V
huis) naast alle verwijzingen en het verhaal van het
Hanzeverbond ook de huidige Zwolse handel en economie
een plek zou kunnen krijgen.
Graag willen wij onze ideeën, in
een gesprek, graag mondeling
toelichten.
______________________________________
Brief aan het college van B
& W inzake aanvraag beschermd gemeentelijk monument
Melkmarkt 1-5,7 en 9 [31 juli 2006]
In een brief aan het College van
Burgemeester & Wethouders van de gemeente
Zwolle vraagt de stichting Levende
Stadsgeschiedenis Zwolle, als belanghebbende, om een
aanwijzing van beschermd gemeentelijk monument, op basis
van artikel 3 lid 1 van de Monumentenverordening, voor
het pand aan de Melkmarkt 7 en 9.
Het pand aan de Melkmarkt 7 en 9
hebben een bouwhistorische waarde. De eikenhouten
verdiepingsvloer van Melkmarkt 7 dateert waarschijnlijk
uit de eerste helft van de 17e eeuw.
Verder zijn in de bovenwoning nog veel historische
elementen aanwezig. Tevens is een fraai trappenhuis uit
de jaren 30 aanwezig, dat nog intact is. Daarnaast
kunnen de bouwmuren en ook de achtergevel veel meer
informatie geven over de bouwgeschiedenis. Bovendien
heeft Melkmarkt nr.9 een authentieke middeleeuwse kelder
met kruisribgewelven (16e eeuws) .Deze elementen zijn in
bouwhistorisch opzicht de meest waardevolle elementen
van het pand.
In opdracht van de gemeente Zwolle
is in 2001 een cultuurhistorische beschouwing gemaakt
van circa 60 panden in de binnenstad van Zwolle. De
beschouwing, met als titel 'Onder de pannen' (Bloemink
en Boer, 2001), geeft aan dat voor dit pand aanvullend
bouwhistorisch onderzoek wenselijk is.
Wij zijn van mening dat het pand
aan de Melkmarkt 7 en 9 een gebouw is van algemeen
belang vanwege de cultuurhistorische waarde. Wij willen
er u op wijzen dat meerdere groepen (zoals Vrienden van
de Stadskern, Stichting Bankgebouw Van
Straaten en de Bond Heemschut) uit de samenleving van
mening zijn dat dit gebouw behouden dienen te blijven.
Hiervoor is een de aanwijzing als beschermd gemeentelijk
monument van groot belang! Ter onderbouwing van onze
aanvraag tot aanwijzing van beschermd gemeentelijk
monument, verwijzen wij u naar de bijgevoegde
documentatie.
Gezien de cultuurhistorische waarde
van deze pand, verzoeken wij u het gemeentelijke
monumenten onverkort toe te passen en het pand aan de
Melkmarkt 7 en 9 aan te wijzen als beschermd
gemeentelijk monument.
_______________________________________
Brief
College van B & W inzake gedeeltelijke reconstructie
Jan Baghstoren [ 3 maart
2006
De gemeente Zwolle heeft enige tijd
geleden een voorstel gepresenteerd om aan de oostzijde
van het Rodetorenplein een bouwblok te ontwikkelen.
Vanaf de 14e eeuw
stonden hier de stadsmuur en in verschillende stadia een
muurtoren en een stadspoort. Muur, toren en poort zijn
opeenvolgend gesloopt, de laatste rond het midden van de
19e eeuw.
De archeologische dienst van de
gemeente heeft ondertussen, zoals te verwachten was,
deze unieke resten van de rijke Zwolse historie bloot
gelegd, waaronder de fundamenten van de zogenoemde Jan
Baghtoren.
Inmiddels begint het Zwolse publiek
zich te roeren en vraagt men zich af hoe het historisch
waardevolle terrein al worden ingevuld. Er zijn vele
varianten denkbaar maar kenmerkend voor het
Rodetorenplein waren de speciale commerciële (Hanze)
haven en kadefunctionaliteiten en de grote noodzaak tot
het verdedigen van deze belangrijke Zwolse scheepvaart
entree. De Jan Baghtoren speelde in de
verdedigingsgordel van deze belangrijke commerciële
haven van Zwolle een belangrijke rol en was daarmee mede
gezichtsbepalend voor het Rodetorenplein, getuige de
vele tekeningen, gravures en schilderijen van deze
Zwolse stadszijde waarbij de Jan Baghtoren steeds
dominant in beeld wordt gebracht. Ook thans kan het
Rodetorenplein als historische haven, en
uitmondingplaats van de Grote Aa
nog steeds een unieke rol in het stadsbeeld
spelen.
Niet alleen stedenbouwkundig maar
ook toeristisch dienen de accenten te worden gelegd op
de oorspronkelijke functionaliteiten van het
Rodetorenplein. Hierbij zijn de sleutelwoorden Hanze, Scheepvaart,
Rivieraanzicht en de verdediging hiervan zeer van
toepassing.
De Stichting Levende
Stadsgeschiedenis Zwolle heeft dan ook de
grote zorg dat de volumineuze bouw van het
Maagjesbolwerk en de toekomstige hoge nieuwbouw op het
Kraenbolwerk het Rodetorenplein
stedenbouwkundig gaan overheersen en deze zullen
decimeren tot een nietszeggende ruimte.
De Stichting Levende
Stadsgeschiedenis Zwolle is dan ook van mening dat het
Rodetorenplein een hoogteaccent nodig heeft om de eigen
identiteit te waarborgen tussen de beide eerder genoemde
omvangrijke bouwsels. Een plan tot historische
herinrichting van dit oorspronkelijke haventerrein
hebben wij Uw college in 2001 ter beschikking
gesteld.
Bijzonder perplex stonden wij toen
de gemeente Zwolle met een plan kwam het
deel van het Rodetoren plein, waar ooit de
Rodetoren, de Jan Baghstoren en de stadmuur stond, te
gaan bebouwen. In een toelichting werd het plan ons
gepresenteerd. "Een uitdaging" was
de titel van dit drukwerkje waar voorop de torens van de
St. Michaëls kathedraal van Moskou prijkte.
Waarschijnlijk had met geen fraaie tekening van de Jan
Baghs- en Rodetoren voorhanden.
De Stichting Levende
Stadsgeschiedenis Zwolle pleit voor volledige
historische reconstructie van de Jan Baghtoren op de
plaats waar deze 150 jaar geleden nog aangetroffen kon
worden. Hiermede doet Zwolle recht aan haar rijke
middeleeuwse verleden waar verdediging van de stad, haar
commerciële scheepvaartactiviteiten en de Hanze in het
algemeen van cruciaal belang was. Dat deze denkwijze,
het "historiserend bouwen", thans in den lande steeds
meer ingang vindt kan men constateren in steden zoals
Amsterdam, Deventer, Groningen waar men druk doende is
de geschiedenis terug te brengen door middel van
reconstructie en historiserend bouwen. Al meerdere malen
heeft Zwolle het voorbeeld gevolgd van Amsterdamse
architecten en stedenbouwers w.o. Aldo van Eijk, Theo
Bos en Hans Ruissenaars (Maagjesbolwerk) waar ook een
link is gelegd naar het verleden.
We hoeven alleen maar te verwijzen
naar ons collega's in Amsterdam, de Vrienden van de
Amsterdamse binnenstad, met hun plannen tot
volledige herbouw van de Haringpakker-storen aan de
Prins Hendrikkade, een plan dat ook door de gemeente
Amsterdam is overgenomen. De wethouder van
Monumentenzorg van Amsterdam, de heer Frankfurter
propageert zelfs dit plan.
Met de archeologische vondst van de
complete fundamenten van de Jan Baghstoren en de
belangrijke Rodetoren moet iets gedaan worden.
Wanneer op deze heel bijzondere gevoelige plek
toch gebouwd moet worden (waarom is ons nog steeds niet
duidelijk?) dan kan hier niet ongetraft een modern woon
of winkelblok komen. Wij gaan ons, gelijk in Amsterdam,
sterk maken voor de herbouw van de Jan Baghstoren.
Dat moet een uitdaging zijn voor iedere
architect, de geschiedenis te laten herleven. Wij hebben
in de eerste weken van januari via de Pers ons plan al
gepresenteerd met een tekening van de nieuwbouw met de
gereconstrueerde Jan Baghstoren en stukken van de
stadsmuur in de nieuwbouw.
We gaan er van uit dat
de gemeente Zwolle de plannen tot
nieuwbouw of deels reconstructiebouw met de
belanghebbenden gaat overleggen. Wij wachten Uw
uitnodiging met spanning af.
______________________________
|
